Pasen is alweer voorbij, zou je misschien denken, maar niets is minder waar. Welbeschouwd is het nog de hele week Pasen, en op zondag 8 april sluiten we het Paasfeest pas echt af. Deze zondag heet daarom ook wel “Beloken Pasen“; het oud-nederlandse woord beluiken betekent besluiten. Een andere naam voor deze zondag is “Quasimodo Geniti“, dat wil zeggen “als nieuwgeboren kinderen”, verwijzend naar de in de paasnacht gedoopten die een week lang in blinkend wit gekleed waren en op deze zondag na Pasen hun witte kleding afleggen.
De ongelovige Thomas, van de Franse schilder Michel Ciry
Op deze zondag 8 april starten we een nieuwe serie vieringen tot aan Pinksteren, getiteld: De weg van het kruis, een weg naar het licht. Naast de lezing uit het evangelie naar Johannes, over de verschijning van de Opgestane Heer aan de discipel Thomas, leggen we een fragment uit een interview met schrijver en publicist Stephan Sanders die de afgelopen jaren is gaan ‘proefgeloven’.
Welkom in deze viering met voorganger Tiemo Meijlink en organist Eeuwe Zijlstra. Aanvang zoals gebruikelijk om 11:30 uur.
Centraal in de viering staat het Paasevangelie van Johannes, het bekende verhaal waarin Maria uit Magdala ’s ochtends in alle vroegte naar het graf komt waar het lichaam van Jezus in is gelegd. Ze treft het graf leeg aan, met de zware steen al voor de ingang weggerold. In de ontmoeting die volgt, dringt het besef maar langzaam tot haar door, dat het niet de tuinman is die bij haar staat en tot haar spreekt, maar dat het de Heer zelf is. ‘Rabboeni!‘ roept ze uit als ze hem herkent, dat betekent: ‘meester!‘.
Op Stille Zaterdag is er om 22:00 uur in de Nieuwe Kerk een korte Paaswake met voorganger Evert Jan Veldman. Daarna gaat het om 23:00 uur verder in de Martinikerk met de viering van de Paasnacht. We beginnen in stilte, bij het schaarse licht van enkele fakkels, nog onder de indruk van de geschiedenis van de afgelopen dagen en met name van de Goede Vrijdag. Maar met het doorbreken van het licht van de nieuwe paaskaars wordt ook de boodschap gehoord dat de dood niet het laatste woord heeft maar dat het nieuwe leven altijd sterker is. We vieren de Verrijzenis van Christus met de vernieuwing van geloofsbelijdenis en doop, met opnieuw het samen delen van het brood en de wijn en met het verspreiden van het licht, staande in een ruime kring. Voorganger is Evert Jan Veldman, verder werken mee de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen en organist Henk de Vries.
De lezingen zijn uit Jeremia 31, over het nieuw te sluiten verbond met het volk van Israël, en uit Johannes 12, waarin Jezus uitspreekt dat de tijd gekomen is dat de Mensenzoon tot majesteit wordt verheven. Waarna hij meteen vervolgt: “Als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht. Wie zijn leven liefheeft verliest het, maar wie in deze wereld zijn leven haat, behoudt het voor het eeuwige leven.”
Volgelingen van Jezus, die in groten getale zijn toegestroomd, worden gevoed met de vijf broden en de twee vissen die één jongen heeft meegebracht. En dat blijkt ruimschoots voldoende voor iedereen, te oordelen naar de manden met de overgebleven stukken brood. Ook in de Martinidienst delen we ruimhartig met elkaar van wat ons gegeven wordt: brood en wijn, tot gedachtenis van Hem die gezegd heeft: “Ik ben het brood dat leven geeft” (Johannes 6:48).
De vastentijd stelt kritische vragen aan ons: wij bezinnen ons op leefstijl en leefpatronen, waar leef je van, uit welke bronnen put jij, wat hebben wij echt nodig en wat kunnen wij delen met elkaar. Ten aanzien van alle scheefgroei tussen arm en rijk heeft Gandhi eens gezegd: “Op deze aarde is genoeg voor ieders behoeften, maar niet voor ieders hebzucht”.
In de eerste zondag van de Veertigdagentijd in de aanloop naar Pasen 2018, op zondag 18 februari, lezen we gedeelten uit de oudste geschiedenisvertelling van het joodse volk, uit het boek Genesis, waarin het verhaal van de zondvloed centraal staat: de vloed die veertig dagen lang de aarde overstroomde terwijl Noach met zijn gezin en dieren in de Ark verbleef. En uit het Marcusevangelie lezen we over het verblijf van Jezus in de woestijn, veertig dagen lang, waar hij door Satan op de proef werd gesteld.
Je kunt barmhartigheid op vele manieren geven en ontvangen. Maar dit laatste botst ook wel eens met onze – zelf opgelegde – zelfstandigheid van ‘alles zelf kunnen’. Aan de andere kant word je ook wel eens over het hoofd gezien of ‘niet gezien zoals je bent’.