Feestelijke online-dienst op Paasmorgen

Leven wordt opnieuw geboren,
witte bloesem aan de bomen.

(uit het gedicht “Zie de aarde wordt weer wakker” van Marijke de Bruijne)

Na de indringende gebeurtenissen waar we in de paascyclus bij stilgestaan hebben, het laatste avondmaal van Jezus met zijn leerlingen op Witte Donderdag, de kruisiging op Goede Vrijdag, de stilte van de zaterdag en aan het eind daarvan de Paaswake met de duisternis die werd doorbroken door het licht van de nieuwe paaskaars, vieren we op zondagochtend het feest van Pasen. Het feest van de opstanding van Christus, waarop de goede boodschap verspreid mag worden dat de dood Hem niet definitief in zijn macht heeft gekregen, dat nieuw leven telkens weer mogelijk is. In het Paasevangelie uit Johannes 20 is het Maria Magdalena die als eerste een ontmoeting heeft met de opgestane Heer.

Jan de Roos (orgel) en Inge Muntendam (viool)

De dienst van Paasmorgen, zondag 4 april, waarin Matty Metzlar voorgaat, krijgt een extra feestelijk tintje door de muziek en de zang. De Dutch Choral Singers, die we kennen van de Engelstalige Morning Prayers, komen met een afvaardiging van vier koorleden onder leiding van dirigent Henk de Vries. De in deze viering gezongen liederen zijn deels Nederlands- en deels Engelstalig. Naast organist Jan de Roos zal ook violiste Inge Muntendam haar medewerking verlenen, zo horen we onder meer muziek van J.S. Bach en G.F. Händel, door organist en violiste samen ten gehore gebracht.

Bij de paaskaarsen 2021:

beperkt in onze vrijheid
zitten we vast
als achter tralies
gekortwiekt
onzeker over wat is
en nog kan komen

en toch
in het diepst van ons wezen
groeit, als in donkere aarde,
een sprankje reikend naar licht
dat onstuitbaar tot bloei wil komen
dwars door alles heen
hoop

matty de vries
(www.mattydevries.nl)

► Download hier alvast de liturgie.

► We hebben deze viering op zondag 4 april 2021 vanaf 11:30 uur live uitgezonden via het Youtube-kanaal Martinidiensten. Terugkijken van de livestream kan via deze link. Er is dit keer geen aparte geluidsopname (MP3) gemaakt.

Collecte: Allen die deze viering online meekijken (via de livestream of achteraf), worden van harte uitgenodigd bij te dragen aan de collecte. Dat kan door een bedrag over te maken op rekeningnummer NL27 RABO 0136784798 t.n.v. Stichting GSp, onder vermelding van “instandhouding Martinidiensten”. Of op hetzelfde rekeningnummer, onder vermelding van “diaconale collecte: Voedselbank Groningen”. Wil je aan beide collectes bijdragen, doe dat dan bij voorkeur met twee aparte overboekingen, elk met de juiste betalingsomschrijving. Bedankt voor je gift! Meer over giften en fiscale aftrekbaarheid, zie de giftenpagina.

Paascyclus 2021 in de Martinikerk

Gezamenlijke digitale vieringen in de ‘Stille Week’ vanuit de Martinikerk

Vanaf donderdag 1 april 2021 vieren we samen, weliswaar online, het Paastriduüm: één liturgisch geheel van de avond van Witte Donderdag tot en met de Paasnacht wanneer het licht van Pasen wordt binnengedragen. Met beeld, woord en muziek herdenken en vieren we het lijden, de dood en de verrijzenis van Christus. Het is de bedoeling dat alle vieringen op de dag zelf vanaf 10:00 uur online beschikbaar zijn, en dat je ze dan kunt volgen via het Youtube-kanaal Martinidiensten. Abonneer je alvast op dit kanaal, zodat je vanaf komende donderdag gemakkelijk kunt inschakelen.

► Download hier alvast de liturgie van de volledige paascyclus. Of per afzonderlijke viering via de links hieronder: [► Liturgie (PDF)]

1 april, Witte Donderdag
[Liturgie (PDF)] [Youtube]
Tijdens de laatste maaltijd met zijn leerlingen staat Jezus op van tafel en gaat hij de stoffige voeten van zijn leerlingen wassen. Een dienaar die zich buigt onder de voeten van zijn leerlingen. ‘Ubi caritas et amor, Deus ibi est.’
Medewerkers aan deze viering zijn:
Voorgangers: Matty Metzlar en Evert Jan Veldman,
Lector: Cobie Kamminga,
Orgel: Mannes Hofsink,
Zang: Alina Rozeboom, Judith Bouma, Martin Herz en Roele Kok, onder leiding van cantor Mannes Hofsink.

2 april, Goede Vrijdag
[Liturgie (PDF)] [Youtube]
De viering van de Goede Vrijdag heeft het karakter van een wake bij het kruis. We staan stil bij een zevental kruiswegstaties van Martien van Woerkum. We luisteren naar het ‘Stabat mater’, vertaald door Willem Wilmink en op muziek gezet door Peter Rippen. We bidden tenslotte de Goede-Vrijdaggebeden.
Medewerkers aan deze viering zijn:
Voorgangers en lector: Marga Baas, Alberte van Ess en Marjanne Binsbergen,
Orgel: Mannes Hofsink,
Piano: Peter Rippen,
Zang: Anneke van der Heide, Karin Heesen, Martijn Jager en Simon Gjaltema.

3 april, Stille Zaterdag
[Liturgie (PDF)] [Youtube]
Een korte, ingetogen viering naar aanleiding van de graflegging van Jezus en de verdrietige sabbatsrust op de dag voor Pasen. De viering heeft een verstillend karakter, waarin klassieke lezingen samengebracht worden met poëzie. De viering is zowel afzonderlijk als in combinatie met de Paaswake te bekijken.
Medewerkers aan deze viering zijn:
Voorganger: Nick Everts,
Piano: Mannes Hofsink,
Zang: Alina Rozeboom, Judith Bouma, Martin Herz en Roele Kok, onder leiding van Mannes Hofsink.

3 april, Paaswake
[Liturgie (PDF)] [Youtube]
Met het binnendragen van de nieuwe paaskaars vieren we de overwinning van het licht op het duister: teken van de opstanding van Christus. Dit wordt voortgezet met de geloofsbelijdenis en doopvernieuwing, de lezing van het evangelie van de verrijzenis en in het breken van brood en wijn.
Medewerkers aan deze viering zijn:
Voorganger: Nick Everts en Tirtsa Liefting,
Lectoren: Jan Haak, Hans van der Veen, Ben Hanewinkel en Joanneke Smeenk,
Piano: Mannes Hofsink,
Zang: Alina Rozeboom, Judith Bouma, Martin Herz en Roele Kok, onder leiding van Mannes Hofsink.

Paasmorgen, 12 april 2020

De paaskaarsen van 2020

Voor de 31e keer de paaskaarsen, de grote en de kinderkaars. Ik weet nog dat ik 1990 als eerste jaar op de kaarsen zette in m’n oude koude atelier in de stad. Ieder jaar op Goede Vrijdag kwam Hans van der Veen ze ophalen. Dit jaar gaat dat iets anders, Hans werkt thuis en haalt ‘m iets eerder, en ik woon ondertussen al vijf jaar in Ezinge.

Het thema van dit jaar is een gedicht van Remco Campert, uit Vogels vliegen toch (1951).

CREDO

ik geloof in een rivier
die stroomt van zee naar de bergen
ik vraag van poëzie niet meer
dan die rivier in kaart te brengen

ik wil geen water uit de rotsen slaan
maar ik wil water naar de rotsen dragen
droge zwarte rots
wordt blauwe waterrots

maar de kranten willen het anders
willen droog en zwart van koppen staan
werpen dammen op en dwingen
rechtsomkeert

De harde koppen besloot ik letterlijk zwart op wit neer te zetten in woorden. En ik werkte aan de kracht van water en rotsen. De krantenkoppen die harde feiten neerzetten en ongenadig schreeuwend neerdrukken en tegelijk water naar de rotsen dragen, wat symbool staat voor de zachte krachten, tegen de verdrukking ingaan.

Hoe waar is het, zeker nu in de coronacrisis, dat de zachte krachten ontzettend nodig zijn, opstaan, helpen waar je kunt en je niet gek laten maken door harde feiten. De zwart-witte krantenkoppen heb ik daarom achter blauw van de lucht wat verzacht en uiteindelijk schijnt zonlicht er overheen. Je kunt ze nog lezen, maar ze worden door het licht opgezogen. Dat er uit deze wereldwijde crisis iets mag opbloeien, we weer buigen voor de schoonheid van de natuur, genieten van de kleinste bloem die zonder vragen bloeit nu het weer lente is. Respect hebben voor de aarde en voor elkaar, dat we uiteindelijk weer als één organisme mogen ademen. Dat alle kaarsen die dit jaar aan de paaskaarsen worden aangestoken een stukje licht mogen brengen.

De kinderkaarsen maak ik altijd in dezelfde kleuren, maar ik vertaal de grotemensendingen naar iets wat bij hen past.

– Matty de Vries (www.mattydevries.nl)

Overweging (Bijbeltekst: Johannes 20:1-18)

De tuin

Een morgen ben ik zeer vroeg opgestaan
en zie de bloemen, halmen, grassen staan
in een zo helder eigenaardig licht
of zij daar nog niet lang alleen zo staan,
maar iemand juist van hen was heengegaan,
zo, als men in gezelschap binnentreedt
in stilte, en weet dat er gesproken is,
maar niemand u wil zeggen wat het was.
Het is of er een engel op dit gras
getreden is en juist verdwenen is,
zodat nog alles luistert naar zijn tred
en halmen, grassen staan nog in gebed.


(J.W.F. Werumeus Buning)

Lieve mensen van Pasen, Martinigangers,

Op de foto zien wij de nieuwe Paaskaars, het licht van de opgestane Heer, temidden van het groen en de gele narcissen. Het licht van Christus schijnt in onze wereld, als een lichtend vuur dat nooit meer dooft. Kunstenaar Matty de Vries vertelt haar verhaal over het thema en de symboliek van deze kaars. Ik wens jullie een gezegende Pasen, houd moed, heb lief!

Christus verschijnt aan Maria in de tuin (Rembrandt van Rijn)

In de tuin staat een vrouw bij een graf. Het is donker om haar heen, hier ligt een vriend, nog maar pas begraven. Hij is vermoord na een schijnproces. Zij was erbij, zij heeft Hem niet alleen gelaten, zij is hem gevolgd tot onder het kruis.

In de tuin staat een vrouw bij een geopend graf, Maria van Magdala. Zij huilt en huilt… een beeld van intens verdriet, zij is opgesloten in rouw en verlies. Het is een beeld dat diep in ons hart doordringt, vanochtend op deze eerste dag van de week, de zondag van Pasen.

In een waas van tranen buigt Maria zich naar het lege graf. Op dat moment ziet zij twee hemelse boodschappers zitten in witte kleren, één bij het hoofdeind en één bij het voeteneind van de plek waar het lichaam van Jezus had gelegen. “Waarom huil je”, vragen ze aan haar. Zij spreken haar aan, zien haar staan, Maria kan haar hart luchten, uiting geven aan haar pijn, zo ontstaat er wat ruimte in haar eenzaamheid en verdriet. “Ze hebben mijn Heer weggenomen, en ik weet niet waar ze hem naartoe hebben gebracht”, antwoordt Maria.

En dan gebeurt er iets dat zo wezenlijk is en aangrijpend… Maria draait zich om, zij staat met de rug naar het lege graf, zij ziet een tuinman staan, zonder in hem haar gestorven vriend te herkennen.

Rembrandt tekent die tuinman, de opgestane Christus, met een grote hoed op en met een schop in zijn linkerhand, met zijn rechterhand reikt hij naar Maria die geknield op de grond zit. Zij ziet er wanhopig uit, ze weet niet waar ze het zoeken moet en kijkt handenwringend naar hem op. Ook hij vraagt haar: “Waarom huil je? Wie zoek je?” Ook bij hem lucht zij haar hart: “Als u hem hebt weggehaald, vertel me dan waar u hem hebt neergelegd…”

En dan noemt de tuinman haar bij haar naam: ‘Maria’. Zij keert zich naar Hem toe en pas dan herkent zij in de tuinman haar gestorven vriend. Hij noemt haar naam en zij antwoordt met: ‘mijn meester, rabboeni’.

Christus verschijnt aan Maria in de gestalte van een tuinman, een hovenier. De tuin van Jozef van Arimatea wordt hier een nieuwe tuin van Eden. En zoals de eerste Adam hovenier was in die oertuin van den beginne, zo verschijnt Christus als de tweede Adam, als een hovenier aan Maria.

Temidden van het groen en de gele narcissen schijnt het licht van Christus, licht dat geen duisternis of dood nog ongedaan kan maken. Hij is de hovenier in de tuin van ons bestaan, in onze wereld. Hij is de hovenier van ons hart, van ons leven. Zou dat niet een zinvol beeld zijn om bij stil te staan in deze tijd van crisis? Wat heeft deze tuinman te doen in de tuin van mijn leven? Is de bodem vruchtbaar, komt er voldoende licht binnen, is er ruimte voor groei, wat doet het goed, wat dreigt te worden verstikt? Wat moet gesnoeid of gewied in onze tuin? De hovenier houdt een schop in zijn hand, deze verwijst naar het zware werk wat gedaan moet worden, spitten, schoffelen, zaaien, snoeien, wieden. De hovenier heeft een zeer aandachtig oog, hij ziet de tuin als een geheel, een ecosysteem waar alles met alles samenhangt, waar hij zorgt voor de juiste omstandigheden om iedere boom en iedere plant, iedere bloem tot zijn recht te laten komen.

En zo legt Johannes zijn eigen accent in het Paasevangelie, een vrouw ontmoet opnieuw, in de gestalte van een hovenier, haar leermeester in een tuin, de tuin van onze wereld, onze aarde die in de greep is van een wereldwijde crisis, de aarde die op vele plekken snakt naar adem, die uitgeput en verwoest wordt. Christus, de tuinman, ziet Maria staan, ziet ons staan en roept ons bij onze naam, en wij beantwoorden zijn stem, wij staan op uit onze angst en onmacht, keren om van het lege graf en komen in beweging… en zingen een Paaslied (NLB 630)

Sta op! Een morgen ongedacht,
Gods dag is aangebroken,
er is in één bewogen nacht
een nieuwe lente ontloken.
Het leven brak door aarde en steen,
uit alle wonderen om u heen
spreekt, dat God heeft gesproken.

Hij heeft gezegd: Gij mens, kom uit,
open uw dode oren;
kom uit het graf dat u omsluit,
kom uit en word geboren!
Toen heeft zich in het vroegste licht
de nieuwe Adam opgericht,
ons allen lang tevoren.

– Matty Metzlar

De viering van Pasen

Nadat we in de viering van de Paasnacht (zaterdag 20 april om 23:00 uur) hebben meegemaakt dat het duister van de nacht in de Martinikerk werd doorbroken door het licht van de nieuwe paaskaars, zet de vreugde van Pasen zich voort in de viering van Paasmorgen. Pasen is het feest van bevrijding en opstanding.

Volgens het Johannesevangelie is Maria uit Magdala één van de eersten die op de vroege zondagochtend het graf bezoekt, waar Jezus na zijn kruisdood is begraven. Tot haar uiterste verbazing is de zware steen al weggerold, en het graf blijkt leeg te zijn. In de ontmoeting die volgt, dringt het maar langzaam tot Maria door dat het niet de tuinman is, die naast haar staat en tot haar spreekt, maar dat het de Heer zelf is.

Van harte welkom in deze dienst op Eerste Paasdag, zondag 21 april 2019 om 11:30 uur in de Martinikerk. Voorganger is Matty Metzlar. Met medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen en organist Henk de Vries.

► Download hier alvast de liturgie.

Paascyclus 2019

In deze Stille Week, de week voorafgaand aan Pasen, vieren we vanaf Witte Donderdag (donderdag 18 april) het Paastriduüm. Een serie vieringen met één doorlopende liturgie, waardoor je de betekenis van Pasen tot je kunt laten doordringen. De vieringen zijn ook afzonderlijk te bezoeken. Georganiseerd door de Martinidiensten en de Nieuwe Kerk gezamenlijk.

Op Witte Donderdag ligt het accent op het avondmaal, de laatste maaltijd die Jezus met zijn volgelingen hield. In de Evangelielezing uit Johannes wordt verhaald over de voetwassing tijdens deze maaltijd en de opdracht van Jezus aan zijn discipelen om dienstbaar te zijn voor elkaar. De viering wordt afgesloten door samen in een kring het brood en de wijn met elkaar te delen: onze maaltijd ter gedachtenis aan de mens Jezus. Voorganger: Matty Metzlar. Organist: Piet Groenendijk. Met medewerking van een gelegenheidscantorij onder leiding van Leo van Noppen. Aanvang 18 april om 19:30 uur in de Martinikerk.

De dienst van Goede Vrijdag staat geheel in het teken van het lijdensevangelie van Jezus. Van het verraad door Judas en het verhoor door de hogepriesters en door Pilatus tot en met de kruisiging en de dood van Jezus. Dit lijdensevangelie wordt grotendeels in het Duits ten gehore gebracht door de Cantorij van de Nieuwe Kerk in de vorm van de Johannespassie van componist Joachim von Burck. Voorganger: Evert Jan Veldman. Organist: Gerwin Hoekstra. Dirigent van de cantorij is Jaap de Kok. Aanvang 19 april om 19:30 uur in de Nieuwe Kerk.

Een korte Paaswake wordt op Stille Zaterdag, zaterdag 20 april om 22:00 uur gehouden in de Nieuwe Kerk met voorganger Evert Jan Veldman en organist Gerwin Hoekstra.

Daarna vieren we vanaf 23:00 uur in de Martinikerk de altijd bijzondere en indrukwekkende Paasnachtdienst. Met het binnendragen van de nieuwe paaskaars vieren we de overwinning van het licht op het duister: teken van de opstanding van Christus. We zetten de viering voort met de vernieuwing van geloofsbelijdenis en doop en met het opnieuw samen delen van het brood en de wijn. Ook delen we met elkaar het licht van de nieuwe paaskaars, in een grote kring van lichtjes waarmee we het duister van de nacht doorbreken. Voorganger is Tiemo Meijlink. Organist: Gerwin Hoekstra. Pianist: Jan de Roos. Met medewerking van het Koor van het GSp onder leiding van Ton Tromp. Aanvang, zoals vermeld, 20 april om 23:00 uur in de Martinikerk.

► Download hier alvast de liturgie.