Gaudete – verheugt u

De derde zondag van Advent draagt de naam Zondag Gaudete. Midden in deze periode van bezinning en voorbereiding van Advent naar de Kerst toe, een periode gemarkeerd met de liturgische kleur paars, is er deze zondag: ‘Verheugt u’. Tijd is belangrijk in de Bijbel en in geloven. Er is een tijd voor alles, en er is ook altijd het besef dat alles voorhanden mag zijn. Zelfs in bezinning en inkeer mag en kan er vreugde zijn.

Deze vreugde klinkt ook door in de lezing uit het profetenboek Sefanja.

Daarnaast besteden wij deze adventsperiode aandacht aan gedeelten uit het Bijbelboek Openbaring. Ditmaal gaat het over het visioen van Johannes over een zwangere vrouw en een zevenkoppige draak. In dit visioen, een profetisch droombeeld, wordt een heftige strijd geleverd. De draak wordt uiteindelijk verslagen en voor de vrouw wordt goed gezorgd. Maar wat zegt dit verhaal ons, wat voor betekenis kunnen we eraan ontlenen, in onze huidige tijd?

Zondag 16 december om 11:30 uur gaat Geert Brüsewitz voor in de Martinidienst. Met medewerking van het Byzantijns Koor Groningen onder leiding van Cas Straatman. Eeuwe Zijlstra bespeelt het beroemde Martiniorgel.

Download hier alvast de liturgie.

Ruim baan voor de Heer

De periode van Advent, de vier weken voorafgaand aan Kerst, ontleent haar naam aan ‘Adventus Domini’, hetgeen betekent: Komst van de Heer. Het is een tijd van verwachting, van inkeer en bezinning over de toekomst van ons leven en onze wereld.

Niet zelden komt in de Adventstijd de profetie uit Jesaja 40 ter sprake. Hoor een stem roept: baan voor de Heer een weg door de woestijn. Ditmaal pakken we er echter een ander profetenboek bij; in Maleachi 3 staat geschreven: Let op, ik zal mijn bode zenden, hij zal de weg voor mij effenen.

De woorden uit het Evangelie volgens Lucas passen hier goed bij. Hier gaat het om de oproep van Johannes de Doper, om ruim baan te maken voor de Heer. Een oproep om tot inkeer te komen, in de hoop op vergeving van zonden.

Op deze tweede zondag van Advent (9 december) gaat Tiemo Meijlink voor in de Martinidienst om 11:30 uur. Met medewerking van het Koor van het GSp onder leiding van Ton Tromp en pianist Jan de Roos. Van harte welkom in deze viering!

Download hier alvast de liturgie.

De nacht loopt ten einde, de dag komt naderbij

Nu het jaar op z’n eind loopt, bereiden we ons weer voor op het kerstfeest. Wij zien uit naar de komst van het Licht, de geboorte van het Christuskind in ons leven, in ons hart. Wij verlangen naar een visioen dat de duistere en tragische kanten van het leven verheldert en een ander perspectief laat zien. Theoloog en dichter Willem Barnard geeft woorden aan dat verlangen:

Zolang Gij nog onzichtbaar zijt,
een zon diep in de nacht,
roep ik Uw nadering reeds uit,
omdat ik U verwacht.

Op de eerste zondag van deze Adventsperiode brandt er traditioneel één kaars.

We lezen een profetie van Zacharia en daarbij passende gedeelten uit het Evangelie naar Lucas en uit het boek Openbaring.

Een viering met Matty Metzlar als voorganger, met muzikale medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen en organist Henk de Vries.

De titel boven dit bericht, “De nacht loopt ten einde…“, is ontleend aan een lied van Huub Oosterhuis, dat goed past in de liturgie van deze eerste Advent.

Download hier alvast de liturgie.

Welke wereld laten we na?

Op zondag 25 november sluiten we in de Martinidienst om 11:30 uur onze vierdelige serie “Zin in Groen” rond het thema duurzaamheid af. In deze viering bezinnen we ons op de vraag: welke wereld laten we na aan de komende generaties? De zorg voor een leefbare en bewoonbare aarde is een verantwoordelijkheid die wij hebben, ook naar onze kinderen en kleinkinderen. Onze blik gericht op de toekomst!

Wat heeft het Oude Testament ons hierover te zeggen? We lezen het in Deuteronomium 26. Toen de Israëlieten, bevrijd uit de onderdrukking in Egypte en na een verblijf van veertig jaar in de woestijn, het Beloofde Land mochten binnengaan, is hen het volgende op het hart gedrukt: Besef dat dit land je door God is gegeven en dat het niet jullie eigendom is. De eerste oogst van het land moest daarom als offer aan de Heer worden aangeboden. Pas daarna is er alle gelegenheid om ten volle te genieten van al het goede dat je gegeven is.

De Evangelielezing is de gelijkenis uit Mattheüs 25, over de tien meisjes met hun olielampen, die bij de bruiloft de bruidegom moesten verwelkomen. Wie kent nog deze slogan: Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. Vijf meisjes hadden gezorgd voor voldoende reserve-olie voor hun lampen, de andere vijf kwamen zonder te zitten.

Evert Jan Veldman gaat voor in deze Martinidienst op 25 november. Met medewerking van het Koor van het GSp onder leiding van Ton Tromp. De vleugel wordt bespeeld door Joram de Rijk.

Download hier alvast de liturgie.

Gemeenschapszin en compassie

Toentje, in de Groninger Oosterparkwijk, is ook zo’n prachtig gemeenschappelijk initiatief. Met de inzet van vele vrijwilligers wordt groente geteeld, waar cliënten van de Voedselbank weer profijt van hebben. En nog hartstikke duurzaam ook!

Er komen steeds meer vormen op van een ruil- en deeleconomie. Ook ontstaan er tegenwoordig steeds meer bijzondere woonvormen: mensen die in een gemeenschappelijk verband wonen en bijvoorbeeld een moestuin delen en zorg voor elkaar praktiseren. Of denk eens aan al die initiatieven van kleinschalige thuiszorg, de gezamenlijke aanpak van energievoorziening, zonneparken of wijkwindmolens en deelauto’s. Nieuwe vormen van gemeenschapszin en zorg.

Kunnen dergelijke initiatieven helpen om ons op een nieuwe manier te leren invoegen in het web van het leven? Deze thematiek stellen we aan de orde in de derde viering van onze vierdelige serie “Zin in Groen” rondom het thema duurzaamheid. We leggen hierbij de link met het ontstaan van de eerste christengemeenschappen in de eerste eeuw van onze jaartelling. Daarover staat in het tweede hoofdstuk van het Bijbelboek Handelingen opgetekend:
Allen die het geloof hadden aanvaard, bleven bijeen en hadden alles gemeenschappelijk. Ze verkochten al hun bezittingen en verdeelden de opbrengst onder degenen die iets nodig hadden.

Voorganger in deze Martinidienst op zondag 18 november om 11:30 uur is Tiemo Meijlink. Het drietal bestaande uit Jenny van der Steeg, Lian van der Steeg en Diddy van der Stouwe neemt de koorzang op zich, waarbij Diddy van der Stouwe ook de vleugel bespeelt en de algehele muzikale leiding heeft tijdens de viering.

Download hier alvast de liturgie.

Genoeg voor ieders behoefte

Van de zeventien Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, zoals vastgesteld door de Verenigde Naties, wordt als eerste genoemd: Geen armoede. En meteen daarna: Geen honger. Je zou hieruit kunnen opmaken dat het structureel oplossen van de armoede- en voedselproblematiek tot de belangrijkste aandachtspunten wereldwijd behoort, als we het hebben over duurzaamheid. In onze serie “Zin in Groen” kunnen we er dan ook niet omheen, aandacht te besteden aan de groeiende kloof tussen arm en rijk, tussen kansarme en kansrijke mensen.

Niet geheel toevallig is het op zondag 11 november ook nog eens de feestdag van de heilige Sint Martinus van Tours, ook bekend als Sint Maarten. De man die het voor de arme opnam, niet in woorden maar in daden: hij scheurde de helft van zijn mantel af en gaf die aan een arme man.

Nog onverminderd actueel is de uitspraak van Mahatma Gandhi: “De wereld biedt genoeg voor ieders behoefte maar niet voor ieders hebzucht“.

Welkom in deze tweede viering van de vierdelige serie “Zin in Groen” rondom het thema duurzaamheid. We lezen Bijbelgedeelten uit Jesaja 58 en uit Mattheüs 6. Voorganger in deze Martinidienst is Matty Metzlar. Met medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen. Op het orgel speelt Eeuwe Zijlstra. Aanvang 11:30 uur.

Download hier alvast de liturgie.

Vierdag met al de heiligen

De zondag na Allerzielen (2 november) is in de Martinikerk de Vierdag met alle Heiligen. In deze Martinidienst op 4 november gedenken we allen die ons in geloof en vertrouwen zijn voorgegaan. Het kan hierbij gaan om een familielid, vriend of bekende, van wie we recent afscheid hebben moeten nemen. Of iemand anders, die in ons persoonlijk leven van betekenis is geweest, en die we nu moeten missen. Er is voor iedere bezoeker de gelegenheid om een kaarsje aan te steken ter nagedachtenis. Daarbij zullen de Zaligsprekingen weerklinken: woorden die Jezus tegenover de mensenmenigte heeft uitgesproken, zoals opgetekend in het Evangelie naar Mattheüs. “Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden.

Verder lezen we een gedeelte uit het Oudtestamentische boek Job en uit het Evangelie naar Marcus. In dit evangeliewoord stellen enkele Sadduceeën bij Jezus een lastige kwestie aan de orde rondom dood en opstanding uit de dood. Uit het antwoord dat Jezus geeft, komt naar voren dat God geen God van doden is maar een God van levenden.

Voorganger in deze dienst is Evert Jan Veldman. Met medewerking van het Koor van het GSp onder leiding van Ton Tromp. De vleugel wordt bespeeld door Jaap de Kok.

Download hier alvast de liturgie.

Op de zondagen 11, 18 en 25 november vervolgen wij onze serie “Zin in Groen” rond het thema duurzaamheid.

Ecologische bekering?

Zondag 28 oktober is onze eerste Martinidienst in de vierdelige serie “Zin in Groen” rondom het thema duurzaamheid. Ecologische bekering, dat is waartoe paus Franciscus ons oproept in zijn rondzendbrief Laudato Si.

Hoe kwetsbaar is het leven op aarde? We leven in het ‘antropoceen’, dat wil zeggen: mensen beïnvloeden door hun activiteiten het klimaat en de atmosfeer van de aarde, zij exploiteren de aarde en putten haar uit. Dat zou kunnen leiden tot een ernstige verstoring in de vitale evenwichten van de biosfeer.

Kunnen en moeten wij ons op een nieuwe manier leren invoegen in het web van het leven, een ‘terrasofie’ ontwikkelen? Wat betekent het theologische woord ‘schepping’? Welke positie neemt de mens in in de schepping? Wat betekent het rentmeesterschap? Allerlei vragen die deze zondag en ook in de komende weken aan de orde zullen komen in de vieringen.

In deze eerste dienst van de serie van vier lezen we het scheppingsverhaal uit het Bijbelboek Genesis in een bijzondere vertaling van Huub Oosterhuis en Alex van Heusden.

Voorganger in deze viering is Tiemo Meijlink; muzikale medewerking is er van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen en organist Matthew Schembri. Aanvang 11:30 uur.

Download hier alvast de liturgie.

Zin in groen!

Een serie vieringen rond het thema duurzaamheid

Eenzaam zweeft ze daar in de onmetelijke ruimte, omringd door vele levenloze sterrenstelsels: onze levende aarde. Astronauten die haar van buitenaf bekeken hebben, zijn telkens weer onder de indruk van haar schoonheid en kwetsbaarheid. Met dat heel dunne, blauwe schilletje: de aardatmosfeer om ons te beschermen.

Deze aarde, in geloofstaal Gods schepping, met al haar mensen, dieren, planten en bodemschatten, is ons als mensheid in handen gegeven. En met alle technologische vooruitgang van de afgelopen eeuwen zijn mensen tot veel in staat. Op onze schouders rust de verantwoordelijkheid en de uitdaging om het leven op aarde te beschermen en te behouden voor het nageslacht. Zonder roofbouw op de aarde te plegen en haar uit te putten. Een leefbare en bewoonbare aarde, waar geen plaats meer is voor oorlog en vijandschap maar waar solidariteit met onze medemens groeit, wereldwijd en over generaties heen. Ook paus Franciscus doet in zijn rondzendbrief Laudato Si een dringende oproep tot ecologische bekering.

Dit najaar willen we in een viertal Martinidiensten (28 oktober en 11 t/m 25 november) stilstaan bij het begrip duurzaamheid. Als modewoord is het aardig aan slijtage onderhevig, maar aan actualiteit heeft het absoluut nog niets ingeboet. Duurzaamheid betekent zoveel méér dan alleen de zorg voor het milieu. Bezoek maar eens de site van de Verenigde Naties, dan tref je daarop de maar liefst zeventien in VN-verband vastgestelde Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen aan, waaronder ook: geen armoede, geen honger en vermindering van ongelijkheid.

Duurzaamheid kent vele gezichten, en aan enkele daarvan schenken we in deze serie vieringen aandacht. Meer informatie over de invulling en de vier specifieke deelthema’s van de vieringen verschijnt, samen met de liturgie, kort voor elke viering op deze website. Weet je van harte uitgenodigd om één of meerdere Martinidiensten in deze serie bij te wonen.

De rijkdom van het delen

Het thema van de Martinidienst van zondag 14 oktober is De rijkdom van het delen. We signaleren dat er, dichtbij en ver weg, nog altijd een sterke kloof bestaat tussen rijken en armen. De Bijbelse verhalen laten zien dat deze van alle tijden is, maar ook dat deze niet onveranderlijk hoeft te zijn. Sterker, we krijgen mee dat werken aan Gods nieuwe wereld betekent dat je op aarde moet kijken wat er in je macht ligt om te veranderen. Waarbij het niet alleen gaat om het materiële. Elkaar als heel mens zien, schulden kunnen kwijtschelden, opnieuw kunnen beginnen. Maar ook zorgen dat er in de samenleving vangnetten zijn voor wie – langere tijd – moeilijkheden heeft. Over de spanning tussen ‘eigen schuld, dikke bult’ en het weer met een schone lei kunnen beginnen. We lezen uit Deuteronomium 15 en uit Marcus 10.

Voorganger in deze dienst is Lense Lijzen. Met medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen. Het orgel wordt bespeeld door Eeuwe Zijlstra. Van harte welkom om 11:30 uur in de Martinikerk in Groningen.

Download hier alvast de liturgie.