Een nieuwe start maken

De zomervakantie ligt weer achter ons, en zoals elk jaar maken we begin september weer een start met het nieuwe seizoen van de Martinidiensten. Eenieder is (weer) van harte welkom in de Groninger Martinikerk op zondagochtend om 11:30 uur. Voorganger in de viering van zondag 6 september 2026 is Sybrand van Dijk. Verder werken mee organist Henk de Vries en een viertal voorzangers (Aly Jellema, Martin de Bruijn, Fred Blaauw en Bert Ballast) om de gemeentezang te ondersteunen.

Een nieuwe start maken, dat zou je ook kunnen zien in relatie tot de thematiek van deze eerste viering in het nieuwe seizoen. Het gaat over zonde en de mogelijkheid om tot inkeer te komen, om de weg ten leven opnieuw terug te vinden. Als iemand een misstap heeft begaan, hoeft dat nog niet het einde te betekenen. Het is mogelijk om opnieuw op het rechte pad te komen, eventueel stapsgewijs. Zowel het profetenboek Ezechiël als het evangelie volgens Mattheüs bieden handreikingen. Als iemand tegenover jou zondigt, spreek hem of haar er op aan, eerst onder vier ogen, haal er daarna indien nodig twee of meer getuigen bij, en leg het vervolgens voor aan de gemeente als geheel.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte van deze week wordt tijdens de viering bekendgemaakt en toegelicht, de uitgangscollecte is zoals gewoonlijk voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om aan de uitgangscollecte bij te dragen kun je de QR-code gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 17. Voor de diaconale collecte was de QR-code helaas niet op tijd beschikbaar om in de liturgie af te drukken, maar er komt een geprint exemplaar op de tafel bij de uitgang te liggen. Of doneer contant, dat kan natuurlijk ook!

Tenslotte willen we alvast de viering van zondag 4 oktober 2026 onder de aandacht brengen: op Werelddierendag sluit het gekozen thema aan bij Franciscus van Assisi. Het is een viering met Eeke Scheweer, naar aanleiding van het boek dat hij over Franciscus heeft geschreven. De viering vindt plaats in de Pepergasthuiskerk om 10:30 uur, in plaats van in de Martinikerk om 11:30 uur.

Op de drempel van de zomer

Het is eind juni, we staan aan het begin van de zomervakantie, en meteen hebben we al een flinke hittegolf te pakken. Ook hier in Noord-Nederland ontkomen we niet aan recordtemperaturen. Maar het zal toch niet aan deze extreme zomerhitte liggen, dat de woorden van Jezus uit Mattheüs 10 misschien toch wat verwarrend overkomen? Hij, wiens komst ons met Kerst werd aangekondigd als ‘wonderbare raadsman’ en ‘vredevorst’, spreekt in dit evangeliegedeelte tot zijn toehoorders woorden als: “Denk niet dat Ik ben gekomen om vrede op aarde te brengen. Ik kom geen vrede brengen maar een wig drijven tussen ouders en hun kinderen; huisgenoten zullen elkaars vijanden worden. Wie zijn vader of moeder meer liefheeft dan Mij, is Mij niet waard”.

De duif komt terug (bron: gospelimages.nl)

Genoeg stof tot nadenken dus, in de laatste Martinidienst voorafgaand aan het zomerreces, op zondag 28 juni 2026 om 11:30 uur. We staan op de drempel van de zomer, we verlangen naar een periode om tot rust te komen en naar een aangenaam zomertemperatuurtje. En naar vrede, want zo schetste Jezus toch zijn visioen van Gods koninkrijk? Wie weet, komt het toch nog goed. “Wie jullie ontvangt, ontvangt Mij en wie Mij ontvangt, ontvangt Hem die Mij gezonden heeft. En wie één van deze geringe mensen een beker koel water te drinken geeft, die zal zeker beloond worden.”

Van harte welkom in deze viering met voorganger Sybrand van Dijk, organist Henk de Vries en voorzangers Barbara van der Werff, Maarten van Damme en Pieter Kamminga.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week Stichting De Noordzee, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 17.

In de maanden juli en augustus zijn er geen Martinidiensten. Zondag 6 september 2026 starten we weer met het nieuwe seizoen. Iedereen een verkwikkende zomer gewenst!

Noem mijn naam

Regenboogviering op zondag 21 juni 2026

Gebruik je zij/haar, hij/hem, hen/hun, die/diens of misschien wel meerdere persoonlijke voornaamwoorden naast elkaar? Voor veel queer mensen is het belangrijk om bij de juiste persoonlijke voornaamwoorden genoemd te worden. Dit levert voor mensen die zijn opgevoed met het traditionele onderscheid tussen man en vrouw vaak verwarring op. Maar in die verwarring kan een naam een verhelderende factor zijn.

In de Bijbel komen veel verhalen voor van mensen die een belangrijke verandering in hun leven doormaken en een nieuwe naam krijgen. Mensen zoals Abram, die verder als Abraham door het leven ging, en zijn kleinzoon Jakob die Israël genoemd werd. Maar ook de discipel Simon, die van Jezus de nieuwe naam Petrus kreeg, en de christenvervolger Saulus die na zijn bekering de apostel Paulus is geworden. Door mensen als deze laten we ons inspireren in onze viering met als thema ‘Noem mijn naam’.

Bron: www.pridegroningen.nl (uitsnede)

De Martinidienst van deze zondag 21 juni 2026 om 11:30 uur maakt als Regenboogviering deel uit van de Pride Maand Juni 2026 van het COC en sluit aan bij de Pride Groningen 2026. Voorganger in deze viering is Chris Schoonenberg; organist van dienst is Henk de Vries. Met medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen. Ook werken stadsdichter Jaimy Hindriks en zangeres Milly Guiseppi mee aan deze viering, die mede is voorbereid met de werkgroep Religie van COC Groningen & Drenthe.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week de Jeugdsjoel in Groningen, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 18.

Bezoek aan Zonnewending in Eelde

“Hij zei tegen zijn leerlingen: De oogst is groot, maar er zijn weinig arbeiders” (Mattheüs 9 vers 37). Nou, dat blijkt in Eelde reuze mee te vallen, want de biologische zelfoogsttuin aan de Burgemeester Legroweg in Eelde-Paterswolde kent momenteel 131 leden met een zelfoogstabonnement en daarnaast nog een groep enthousiaste vrijwilligers die graag meehelpen met tuinwerkzaamheden.

Het is bijna de langste dag en de kortste nacht, dus hoog tijd om met de WGD (Werkgroep Diaconaat) een bezoek te brengen aan Zonnewending, zoals deze biologische zelfoogsttuin heet. De tuin bestaat nog maar enkele jaren en is opgestart dankzij een financiële investeringsbijdrage van de deelnemers en deels ook door een subsidie uit het Europese LEADER-programma, en is nu al een groot succes.

Op een oppervlakte van ongeveer 2 hectare worden verschillende groenten geteeld, volledig biologisch en dus zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Een systeem van gekleurde vlaggetjes geeft aan wat er moet gebeuren: een rode vlag betekent dat hier nodig onkruid moet worden gewied, een gele vlag betekent dat deze groente nu aan de beurt is om geoogst te worden. Langs de randen groeit een grote variatie aan bloemen, waardoor bestuivers zoals hommels en bijen zich hier ook prima op hun plek voelen.

De grond in de voormalige paardenbak is helaas minder geschikt voor groenteteelt, er is wel een experiment gestart met een kruidenspiraal maar waarschijnlijk moet dit op termijn worden omgevormd tot een bloemenweide. En er zijn nog genoeg andere (uitbreidings)plannen. Deelnemer Gea, die ons op zaterdagochtend om 10 uur verwelkomde met een kopje koffie, heeft ons het nodige verteld over het reilen en zeilen op de tuin. Een geslaagd bezoek, en mooi om te zien hoe het initiatief Zonnewending concreet vorm heeft gekregen! Meer info vind je op zonnewending.nl.

De uitzending van de 12 apostelen

Drie weken na Pinksteren, in de Martinidienst van zondag 14 juni 2026, blijft de geest van Pinksteren nog even doorwaaien. Centraal in deze viering staat de Bijbelpassage uit het Evangelie naar Mattheüs waarin Jezus de twaalf apostelen uitzendt, de wereld in, om de vredesboodschap te verspreiden, op zoek te gaan naar de verloren schapen van het volk Israël, te verkondigen van het Koninkrijk Gods en om goede werken te verrichten zoals het genezen van zieken en het uitdrijven van demonen. Om te leren te vertrouwen op de mensen bij wie ze te gast zullen zijn, dat ze goed door hen ontvangen zullen worden, moeten ze op pad met niet veel meer dan een stok in de hand en sandalen aan de voeten. Geen extra geld, kleding of eten meenemen. Breng een vredegroet aan de bewoners van het huis waar je binnentreedt. En ben je ergens niet welkom, schud het stof van je voeten en ga weer op weg.

Il les envoya deux à deux (James Tissot, 1836–1902)

Van harte welkom in deze viering op zondag 14 juni 2026 om 11:30 uur in de Groninger Martinikerk. Met voorganger Berend Borger, pianist Jan de Roos en voorzangers Barbara van der Werff, Lysbet de Vries, Pieter Kamminga en Tom Postmes.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week Kerkasiel Kampen, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 16.

Voor ieder van ons een plaats aan de tafel

In de tijd dat Jezus rondtrok om zijn ideeën te verkondigen, ontmoette hij ook eens een tollenaar, die hij vervolgens opriep om hem te volgen. Het kwam zelfs zover dat Jezus bij de tollenaar in huis de maaltijd gebruikte, en dat daar ook vele andere tollenaars en zondaars aan deelnamen. En juist dat riep bij de joodse Farizeeën grote weerstand op, want tollenaars genoten in die tijd een slechte reputatie. Maar Jezus maakt duidelijk dat hij er specifiek wil zijn voor hen die het laagst in aanzien staan. “Barmhartigheid wil ik, en geen offers. Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars.”

Convito in casa di Levi (Het feest in het huis van Levi), Paolo Veronese, 1573.

In de Martinidienst vieren we ook wekelijks de maaltijd van brood en wijn. Daarbij is een ieder van harte uitgenodigd om eraan deel te nemen. De woorden van Jezus, “Breek en deel samen het brood, drink samen van de vrucht van de wijnstok, en doe dit tot gedachtenis aan Mij”, zijn ook voor jou bedoeld, gewoon zoals je bent, je hoeft je niet vromer voor te doen om hieraan mee te doen en jouw plekje in de kring van de gemeenschap te vinden. Er is voor ieder van ons een plaats aan tafel.

Van harte welkom in deze viering in de Groninger Martinikerk op zondag 7 juni 2026 om 11:30 uur. Met voorganger Jasja Nottelman, organist Jan de Roos en met medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week Stichting Exodus, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 14.

Na afloop van de dienst willen we samen lunchen, waarbij ook gelegenheid is om met elkaar van gedachten te wisselen over wat ons bezighoudt rondom de Martinidiensten.

Ga met God en Hij zal met je zijn

Meerdere keren wordt in de Bijbel een mens door God geroepen om op weg te gaan. Met een speciale missie, een opdracht of een belofte voor een goede toekomst. En telkens mag deze zich daarbij verzekerd weten van de nabijheid en de zegen van God. In de Martinidienst op Zondag Trinitatis (de zondag van de Drie-eenheid) zullen we (jawel!) drie van zulke situaties aan de orde stellen.

Als eerste Abraham, die oorspronkelijk Abram heette. Hij wordt opgeroepen om zijn thuisland Charan te verlaten, daarbij ook van zijn naaste familie afscheid te nemen, om op weg te gaan naar het land Kanaän. Hij krijgt Gods zegen mee en de belofte dat God hem tot een groot volk zal maken.

De tweede oproep komen we tegen als God tot Mozes spreekt vanuit een brandende doornstruik. Ga naar de farao van Egypte om het onderdrukte volk Israël uit dat land weg te leiden. Mozes aarzelt, hij weet niet goed of hij dat wel aandurft, maar God antwoordt met de woorden “Ik zal bij je zijn”.

En als derde horen we hoe Jezus zijn leerlingen op pad stuurt. Ga op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader, van de Zoon en van de Heilige Geest.

Het lied met dezelfde titel als die boven dit bericht geplaatst is, zingen we dit keer niet, een andere keer zal dat lied ongetwijfeld weer uit volle borst meegezongen kunnen worden. Wel zingen we andere bemoedigende liedteksten, waaronder ook deze:
       Hij die gesproken heeft een woord dat gáát,
       een tocht door de woestijn, een weg ten leven.

Want we mogen op weg gaan, de weg zal niet altijd gemakkelijk zijn, maar met Gods nabijheid en met Zijn zegen, zal het wel een weg zijn die naar het leven leidt.

Welkom in de Martinidienst op zondag 31 mei 2026 om 11:30 uur. Met voorganger Tiemo Meijlink, organist Henk de Vries en voorzangers Aly Jellema, Dorine Wijmenga, Maarten van Damme en Pieter Kamminga.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week Save the Children, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 15.

Pinksteren: een belofte wordt ingelost

“Wat Ik gezegd heb, zal ik doen – zo spreekt de Heer.” Met deze woorden eindigt een gedeelte uit het 37e hoofdstuk van het profetenboek Ezechiël. Belofte maakt schuld, zeggen we vaak eenvoudigweg, maar hier gaat het om een diepere betekenis, een echte belofte die ook echt in vervulling moet gaan. Meestal wordt dit gedeelte uit Ezechiël gelezen in relatie tot andere Bijbelverhalen over opstanding uit het graf, bijvoorbeeld de opwekking van Lazarus, of de opstanding van Jezus zelf met Pasen. Het is namelijk het wonderlijke visioen van Ezechiël over dode beenderen die weer tot leven komen. Maar komende zondag is het Pinksteren, en dan gaat het toch vooral over de komst van de Heilige Geest!

De belofte die Jezus zijn leerlingen meegaf, nog voor zijn definitief afscheid, lezen we terug in Johannes 14. Wie Mij liefheeft en zich aan Mijn geboden houdt, hem zal de Vader liefhebben. Mijn vrede geef ik jullie, zoals de wereld die niet kan geven. Maak je niet ongerust en verlies de moed niet. De Vader zal jullie in Mijn naam een pleitbezorger zenden, de Heilige Geest die jullie nogmaals in herinnering zal brengen wat Ik jullie gezegd heb.

En zowaar, bij het aanbreken van de Pinksterdag, de vijftigste dag gerekend vanaf Pasen, verschijnt de Geest op een indrukwekkende manier. Een geweldige windvlaag die het huis vervult waar de leerlingen bijeen zitten. Vurige tongen die zich boven hun hoofden vertonen. En de leerlingen blijken in staat om in vele talen – er bevonden zich destijds veel mensen van buitenaf in Jeruzalem en iedereen bleek het in zijn eigen taal te kunnen verstaan – een vlammend betoog te houden over de grootse daden des Heren. De beloofde Heilige Geest is werkelijk gekomen, en die gaat niet meer weg.

Ook nu nog, ongeveer twintig eeuwen later, vieren we nog jaarlijks Pinksteren. Met wind in de haren en zon in de rug, ligt het land voor ons open. Daarom van harte welkom in de Martinidienst op zondag 24 mei 2026 om 11:30 uur in de Groninger Martinikerk. Met voorganger Jaap Goorhuis, pianist Jan de Roos en een gelegenheidskoor onder leiding van Ton Tromp.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week Zonnewending, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 19.

Tussen leegte en verlangen

De hemelvaart van Christus,
Fritz von Uhde, ca. 1908

Zondag Exaudi, de zondag tussen Hemelvaart en Pinksteren, heeft als oude Nederlandse benaming ook “het Weeskind”. Dit heeft betrekking op het bijzondere karakter van deze zondag. Jezus heeft afscheid genomen en is in de hemel opgenomen. Zijn leerlingen voelen zich verlaten, zoals ook een wees zich verlaten kan voelen. Ze moeten hun levensweg nu verder gaan zonder de lijfelijke aanwezigheid van hun leermeester, maar met de belofte dat ze niet helemaal in de steek gelaten zullen worden. Ze zijn nog in afwachting van de beloofde pleitbezorger: de Heilige Geest die met Pinksteren zal neerdalen om hen te vergezellen en te bemoedigen.

In de periode na Hemelvaart en vóór Pinksteren, leven we dus letterlijk tussen de leegte en het verlangen. Volgens de woorden in Johannes 14 belooft Jezus zijn volgelingen niet als wezen achter te laten: “Nog een korte tijd en de wereld zal Mij niet meer zien, maar jullie zullen Mij wel zien, want Ik leef en ook jullie zullen leven.”

Om dit gevoel van leegte en verlangen verder in te kleuren, lezen we ook een kort pelgrimslied (Psalm 126), waarin de vreugde van ooit, toen de Heer het lot van Sion keerde, wordt herinnerd, en waarin de hoop wordt verwoord dat de Heer ons lot opnieuw zal keren. “Zij die in tranen zaaien, zullen oogsten met gejuich.”

Ook lezen we het korte gedicht van Jean Pierre Rawie, getiteld “Bezit”, waarin de begrippen vasthouden en loslaten treffend onder woorden zijn gebracht.

Van harte welkom in de Martinidienst van zondag 17 mei 2026 om 11:30 uur met voorganger Yvonne Hiemstra, organist Jan de Roos en met medewerking van de Cantores Sancti Martini onder leiding van Leo van Noppen.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week de Grunnegse Rieders, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 16.

Verdriet om het afscheid, vreugde om het weerzien

Afscheidswoorden die Jezus spreekt tot zijn leerlingen, op een manier die voor de leerlingen nog niet meteen helemaal duidelijk overkomt: “Nog een korte tijd en jullie zullen Mij niet meer zien, dan keer ik terug naar de Vader, maar kort daarna zullen jullie Mij terugzien”. In het Evangelie van Johannes (hoofdstuk 16) staat deze afscheidsrede opgetekend, voorafgaand aan het lijden en sterven van Jezus in de week voor Pasen. Maar wij lezen deze woorden op de zondag voor Hemelvaart, en dan kan de boodschap die wordt overgebracht net zo betekenisvol zijn. Hemelvaartsdag is de dag waarop de met Pasen verrezen Christus wordt opgenomen bij de hemelse Vader, de fysieke zichtbaarheid en nabijheid bij de leerlingen is dan ten einde.

Onderweg van Jeruzalem naar Emmaüs.
Afbeelding: Jan van ’t Hoff
(bron: www.gospelimages.nl)

Maar kort daarna zal het Pinksteren zijn en zal de Heilige Geest worden uitgestort om de discipelen verder te vergezellen en te bemoedigen. Dan zal het verdriet van het afscheid omslaan in een vreugde die niemand hen meer kan afnemen. Dan zal de Heilige Geest blijvend de rol van onze reisgenoot invullen, zoals Jezus die rol eerder nog invulde voordat hij van ons heenging. Zoals hij kort na Pasen een reisgenoot was voor de twee mannen die onderweg waren naar hun dorp Emmaüs. We zingen er opnieuw over, hoe Jezus zich aan de Emmaüsgangers bekendmaakte bij het breken van het brood, en ook zelf mogen we – zoals elke week – de kracht van Jezus’ nabijheid ervaren wanneer we elkaar zijn vrede toewensen en van het brood en de wijn met elkaar delen.

Van harte welkom in de Martinidienst op zondag 10 mei 2026 om 11:30 uur. Met voorganger Alberte van Ess, organist (en/of pianist) Jan de Roos en voorzangers Jeannette de Bock, Fred Blaauw, Huib van der Burg, Bert Ballast en Joop Hoexum.

► Download hier alvast de liturgie.

► De viering wordt zondagochtend vanaf 11:30 uur live gestreamd via het Kerkdienst-gemist kanaal van de Protestantse Wijkgemeente, en ook na afloop kun je de dienst daar terugkijken.

De bestemming van de diaconale collecte is deze week het Odensehuis, de uitgangscollecte is voor de instandhouding van de Martinidiensten. Om hieraan bij te dragen kun je de QR-codes gebruiken, die je vindt in de liturgie op pagina 17.